به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
 
گزارشی از نشست پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
 
عنوان نشست: سخنرانی آقای عبدا... بیچرانلو با عنوان : چالش های پیش روی تلویزیون در فضای نوین رسانه ای
تاریخ برگزاری: 6/2/90
گزیده موضوعات مطرح شده:
طرح یک مسأله: نبود زبان مشترک بین دیده بانان فرهنگی و اجتماعی و سیاست گذاران و مدیران فرهنگی – اجتماعی (عدم وجود زبان مشترک بین پژوهشگران و دانشگاهیان با دست‌اندرکاران اجرایی در حوزه فرهنگ در رسانه
مسأله: تلویزیون ریزش مخاطب داشته و این روند احتمالاً تشدید خواهد شد
پیش فرض: بافت کشور ما در بسیاری از جهات منحصر به فرد است. در غرب عمدتاً رسانه ها مسیر سرمایه داری را طی کرده اند، عوامل اقتصادی تعیین کننده ساز و کارهای فعالیت سازمان های رسانه ای هستند، سودآوری و رقابت ارزش های بازارو تعیین کننده و جهت دهنده متون رسانه ای به شمار می آورند.
در کشور ما، روابط نهادهای قدرت تا اندازه زیادی تعیین کننده است.
عوامل چالش ساز: 1 – درون سازمانی 2 – برون سازمانی که هر دو روابط متقابلی با هم دارند.
عوامل درون سازمانی: 1 – غلبه رویکرد کمی گرایی بر کیفی گرایی چه در تأسیس شبکه‌ها و چه در پخش برنامه ها. یکی از این عوارض نگاه تداخل کارکردی شبکه هاست. با تأسیس شبکه IFILM – این تداخل ها پر رنگ تر می شود
2– رویکرد مناسبتی به تولید. چه در تولید برنامه های سرگرمی و چه برنامه های سیاسی بویژه در هر انتخابات
3– حرفه ای نبودن – بویژه در  حوزه خبر و برنامه های سیاسی
4– عدم چابکی در تصمیم گیری و انطباق با تحولات به دلیل ساختار سنگین و بسیار غیرعادی سازمان صدا و سیما
5– عدم اتکا اثر بخش به دیده بانان داخلی (درون سازمانی و برون سازمانی) در تولید برنامه ها (به نتایج پژوهش ها توجه نمی شود)
عوامل برون سازمانی:
روندهای اجتماعی (دارای منشأ درونی)
روندهای تکنولوژیک (عمدتاً دارای منشأ بیرونی)
روند کاتالیزور یا تقویت کننده (دارای منشأ بیرونی)
(این سه روند در ارتباط با یکدیگر عمل می کند)
روندهای اجتماعی: شکل گیری طبقه متوسط جدید در ایران با نیازها، ارزش ها، خواسته‌ها، نگرش ها و رفتارهای متناسب با وضعیت کنونی اش و تعارض با گفتمان رسمی (نه لزوماً غالب)، معطل (بی پاسخ) ماندن مسایل
روندهای تکنولوژیک: توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و تسهیل دسترسی به انواع تولیدات رسانه ای با کیفیت و سرعت مطلوب پخش برنامه های ماهواره ای روی ماهواره های مختلف
روندهای کاتالیزور: آنچه که در گفتمان رسمی کشور به آن وزن داده و اثر آن مستقل از بافت جامعه جلوه داده می شود. در مقابل قشر به اصطلاح روشنفکر آن را توهم توطئه میداند‌. به نظر می رسد نه این است و نه آن.
رقیبان چالش زا برای تلویزیون: 1 – ماهواره 2 – شبکه خانگی (رسمی و غیررسمی) 3 – اینترنت
ماهواره: ظهور آنتن های بشقابی در سال 1371بر فراز بام های ایران. حدود دو دهه از ورود ماهواره به فضای ارتباطات جمعی کشورمان می گذرد. در دو دهه گذشته تحولات بسیاری در این زمینه رخ داده است.
ا تغییر سیاست ها از برخورد تا بی تفاوتی در عمل با تکرارنسبی شرایط ورود ویدئو به ایران و مواجهه با آن
به موازات، افزایش قارچ گونه، شبکه های ماهواره ای فارسی زبان
 سال 87 شروع تحولات مهم در زمینه شبکه های فارسی زبان ماهواره ای:
تأسیس شبکه ام بی سی فارسی 1387
تأسیس شبکه بی بی سی فارسی 1387
تأسیس شبکه فارسی وان 1388
تأسیس شبکه PMC 1389
تأسیس شبکه جم کلاسیک 1389
تأسیس شبکه من و تو 1389
و
تبدیل مثلث فارسی وان ، بی بی سی فارسی و ام بی سی فارسی
به
مربع فارسی وان – جم کلاسیک، پی ام سی خانواده و من و تو
سریال های عامه پسند یا خانوادگی مزیت رقابتی شبکه های تلویزیونی ماهواره ای
 توان مالی گسترده برای تولیدات موسوم به الف یا الف ویژه
مخاطبان شبکه های ماهواره ای:
1 – بینندگان 2 – غیر بینندگان (تخیل)
تحلیل گرایش مخاطبان ایرانی به شبکه های ماهواره ای:
1 – رویکرد معناسازی تلویزیون (جان فیسک) تلویزیون برنامه هایی را تهیه می کند که مشحون از معانی بالقوه هستند. برای مثال طرح موضوع خیانت یا عشق به سبک خاص شبکه‌‌های ماهواره ای دربافتی مانند ایران معنای جدیدی پیدا می کند. و اصطلاحاً CONTEXUALIZED  می شود.
نظر استفاده و رضامندی. مخاطبان رسانه هاپویا و فعال هستند، بنابراین قادرند درخصوص رویارویی با رسانه ها یا پیام های رسانه ای براساس نیاز خود تصمیم گیری کنند.
اینترنت: ضریب نفوذ اینترنت 2/43 درصد، براساس رشد کاربران از سال 2000 تا 2010
در جایگاه دوم پس از بحرین – براساس آمار ژوئن 2010
فرصت های پیش روی تلویزیون: واگیری و گستردگی آن در سراسر کشور – قابلیتی که رقیبی مانند شبکه خانگی چندان از آن برخوردار نیست)
توان مالی گسترده برای تولیدات موسوم به الف یا الف ویژه
امکان بهره گیری از توان بخش دولتی و خصوصی داخل کشور (مزیت رقابتی نسبی در برابر ماهواره)
برخورداری از بازوان پژوهشی برای رصد و دیده بانی پیوسته (در صورت بهره گیری مناسب)
برخی راهکارهای پیشنهادی:
کوتاه مدت: پذیرش واقعیات موجود رسانه ای توسط مدیران و سیاست گذاران
اعتماد به دیده بانان رسانه ای
تولید مبتنی بر رصد محیط بیرونی و درونی
روی آوردن به ژانرهای نو و متنوع در برنامه سازی
تلاش برای ارتقاء خبرگی
تمرکز بر علایق و خواسته های گوناگون مخاطبان (پرهیز از سطحی نگری در برنامه ها
بلند مدت: ساده تر شدن ساختار و نحوه اداره سازمان صدا و سیماو فعالیت شبکه های موازی به طور نظارت شده و رسمی تر
توصیه ویژه: صدا و سیما باید به صورت یک  PUBLIC SERVICE BROADCASTING درآید.