• تاریخچه و ساختار اداره کل

آشنایی با اداره کل رسانه های خارجی

* تاریخچه
اداره کل رسانه های خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یکی از قدیمی ترین مجموعه های اداری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که سابقه آن حتی به دوره قاجار نیز می رسد. این اداره کل طی دهه سی هجری شمسی و با افزایش ورود خبرنگاران خارجی به کشور، نقش فعال تری به خود گرفت و فعالیت های آن منسجم تر شد.
این اداره کل تا پیش از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، وابسته به وزارت اطلاعات و جهانگردی بود و پس پیروزی انقلاب اسلامی، با ادغام دو وزارتخانه فرهنگ و هنر و اطلاعات و جهانگردی و تاسیس وزارت ارشاد اسلامی، به معاونت بین الملل این وزارتخانه ملحق شد.
این اداره کل در سال 1368و با تاسیس معاونت مطبوعاتی و تبلیغاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از مجموعه ادارات کل معاونت بین الملل جدا و به معاونت جدیدالتاسیس پیوست.
طی سالیان گذشته بارها نام این اداره کل دچار تغییراتی شده است که مهم ترین آنها اداره کل مطبوعات خارجی، اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی و نهایتا اداره کل رسانه های خارجی می باشد.


ساختار اداره کل رسانه های خارجی
اداره کل رسانه های خارجی شامل دو معاونت  به شرح ذیل می باشد:
• معاونت امور رسانه های خارجی
• معاونت امور خبرنگاران خارجی

فهرست مجوزهایی که توسط اداره کل رسانه های خارجی صادر می شود:
1- مجوز تاسیس نمایندگی های رسانه های خارجی
2- مجوز فعالیت رسانه ای نمایندگان رسانه های خارجی (شامل فعالیت خبری اتباع خارجی، همکاری مترجمان و اتباع ایرانی با رسانه های خارجی در کشور، ورود و خروج تجهیزات حرفه ای همراه نمایندگان مذکور)
3-  مجوز ورود و خروج مطبوعات، نشریات، کلیه موارد تبلیغی و فرهنگی

 

الف - شرح فعالیت معاونت امور رسانه های خارجی
این معاونت دارای چهار بخش شامل اداره ترجمه، واحد رصد، واحد بانک اطلاعات و اداره نظارت بر مطبوعات خارجی، به شرح ذیل می باشد:
1- اداره ترجمه: مترجمین این اداره در حوزه های امریکا و اروپا، آسیا و اقیانوسیه، افریقا، خاورمیانه و کشورهای عربی به بررسی روزانه بیش از سیصد روزنامه، مجله و پایگاه های اینترنتی از 20 کشور جهان در زبان های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی، عربی، روسی، ژاپنی و ترجمه مقالات منتشره می پردازند.
از آبان ماه سال 1392 به دنبال اعمال سیاست های جدید دولت یازدهم، اداره کل رسانه های خارجی به جای چاپ بولتن های منظم روزانه و هفتگی، اقدام به واسپاری روزانه 12 مقاله ترجمه شده رسانه های خارجی روی سایت اداره کل (با فاصله زمانی حداکثر 48 ساعت از تاریخ انتشار) به این آدرس نموده است:

www.tarjomanrooz.ir
http://foreignmedia.farhang.gov.ir

حوزه مقالات واسپاری شده روی سایت اداره کل
الف - مقالات مربوط به ایران
ب - مقالات مربوط به جهان
ج - مقالات ویژه (محرمانه)
1- این مقالات با اولویت موضوعات ایران، همسایگان ایران، جهان اسلام، رویدادهای فرهنگی، منطقه خاورمیانه، و سایر رویدادهای سیاسی مهم جهان انتخاب، ترجمه و واسپاری می گردند.
2- واحد رصد: کارشناسان حوزه رصد به طور روزانه نسبت به رصد و بررسی عملکرد رسانه های مقیم دارای دفتر نمایندگی در ایران، پرداخته و نسبت به ارائه گزارش تحلیلی از نتیجه بررسی های مذکور اقدام می نمایند.
3- بانک اطلاعات معاونت امور رسانه ای: بانک اطلاعات معاونت رسانه ای شامل سه بانک ترجمه مقالات، رصد و بولتنها می باشد که مرکز نگهداری و پردازش کلیه مطالبی است که مترجمین،  کارشناسان رصد و تهیه کنندگان بولتن، بررسی، ترجمه و تدوین می نمایند. این بانک ها با نظام پردازش اطلاعات منحصر به فرد خود، به عنوان یکی از باارزش ترین بانک های اطلاعاتی خبری در کشور محسوب می شود و آماده است تا ذخیره مقالات و گزارش های خود را با توجه به علائق پژوهشگران مختلف سیاسی و علوم ارتباطات در اختیار آنان قرار دهد. تا پایان خرداد ماه 1394 112082  مقاله ترجمه شده از بیش از سیصد عنوان نشریه خارجی در بانک مقالات این واحد و بیش از 1000 گزارش در بانک رصد این واحد ذخیره گردیده است.
4-  اداره هماهنگی و نظارت بر ورود نشریات  خارجی
این اداره وظیفه صدور مجوز خرید و اشتراک نشریات خارجی، صدور مجوز ورود و توزیع نشریات خارجی جهت موسسات مطبوعاتی. و هم چنین هماهنگی وتهیه ضوابط ورود نشریات و نظارت بر فعالیت شرکت های حمل و نقل سریع به منظور ورود اوراق و اسناد بهادار و نیز فعالیت شرکت های مطبوعاتی واردکننده نشریات خارجی را بر عهده دارد. مهم ترین وظایف این اداره عبارتند از:
1- موافقت و نظارت بر فعالیت شرکت های مطبوعاتی برای ورود و توزیع نشریات خارجی
2- بررسی درخواست خرید و اشتراک نشریات خارجی برای افراد حقیقی و حقوقی
3- نظارت و ترخیص نشریات خارجی وارد شده به کشور بر اساس قوانین و ضوابط موجود از پست و گمرکات
4- نظارت بر فعالیت  شرکت های حمل و نقل سریع جهت ورود اوراق و اسناد

5- نظارت بر عملکرد ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ها در زمینه ترخیص نشریات خارجی وارده و دریافت گزارش و جمع بندی آنها

 

ب - شرح فعالیت معاونت امور خبرنگاران خارجی

این معاونت پس از افزایش سفر خبرنگاران خارجی به کشور در دهه سی هـ . ش ابتدا به صورت دائره خبرنگاران خارجی و تحت نظارت اداره اطلاعات تاسیس شد. در سال 1342 با تاسیس وزارت اطلاعات و تغییر نام اداره اطلاعات به اداره تبلیغات خارجی ، دایره خبرنگاران خارجی همچنان از زیرمجموعه های این اداره محسوب می شد. در سال 1345 با ارتقای اداره تبلیغات خارجی به اداره کل روابط خارجی، این دایره نیز به سطح اداره ارتقاء یافت (دایره راهنمایی خارجی از قسمت های مهم آن محسوب می شد که تا سال 1376 یکی از وظایف این اداره، اعزام همکاران اداری برای همراهی خبرنگاران خارجی غیر مقیم در ماموریت های خبری خود به کشور بوده است) اداره خبرنگاران خارجی، در سال 1353 پس از ادغام سازمان جلب سیاحان و وزارت اطلاعات و تاسیس وزارت اطلاعات و جهانگردی، به اداره امور نمایندگان وسایل ارتباط جمعی و پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی به اداره امور خبرنگاران و دفاتر رسانه های خارجی تغییر نام یافت. در ساختار جدید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 1392 و با ایجاد پست معاونت امور خبرنگاران خارجی، این اداره، اصلی ترین بخش این معاونت محسوب می شود که شامل واحد های ذیل می باشد :
1- واحد پذیرش و صدور کارت خبری
2- واحد پژواک (بانک جامع اطلاعاتی بین سازمانی)
3- واحد مکاتبات و پیگیری اداری
4- واحد بایگانی اسناد رسانه ها و خبرنگاران
5- واحد بررسی موافقت نامه های فرهنگی
اهم وظایف معاونت امور خبرنگاران خارجی
1- بررسی های لازم جهت صدور اجازة تأسیس، انحلال و نظارت بر فعالیت نمایندگی های رسانه‌های خارجی
2- صدور اجازة فعالیت برای خبرنگاران و عوامل خبری (ایرانی و خارجی) رسانه های خارجی در کشور طبق مقررات مربوطه
3- بررسی و صدور مجوز روادید مطبوعاتی برای نمایندگان غیر ایرانی رسانه های خارجی
4- صدور اجازه صدور پروانه اقامت و تمدید آن و صدور و تمدید روادید چند بار ورود از طرف نیروی انتظامی
5- بررسی کارشناسی مربوط به سوابق خبرنگاران و رسانه ها خارجی و ارسال نظریه برای وزارتخانه ها و سازمان های دولتی بویژه در موارد درخواست مصاحبه
6- ارسال پیام های خبری وزارت خانه ها و سازمان های دولتی و عمومی به منظور شرکت نمایندگان رسانه های خارجی در این برنامه ها
7- نظارت بر موسسات خدمات رسانی به نمایندگان رسانه های خارجی
8- اعلام نظر و ارسال پیشنهاد در خصوص تفاهم نامه ها و برنامه مبادلات فرهنگی ج.ا.ا با سایر کشورها