مقالات

بحران میان ایران و آمریکا، خطرات ناشی از تنش و سناریوهای احتمالی [مارتا سرافینی، کوریره دلاسرا (ایتالیا)، 20 جولای 2019] (اداره کل رسانه های خارجی، مترجم، مریم شرکا)

برای حل بحران به وجود آمده میان ایران و آمریکا چه باید کرد؟ آیا باید به جست و جوی یک راه حل دیپلماتیک پرداخت یا در سوریه، عراق یا حتی مستقیماً در خاک ایران این کشور را مورد حمله قرار داد؟ ترامپ در این رابطه چه کاری می تواند انجام دهد و [آقای] روحانی چه پاسخی می تواند بدهد. به نظر می رسد که ایران و آمریکا در یک قدمی جنگ در خلیج فارس قرار دهند.

بحران میان ایران و آمریکا، خطرات ناشی از تنش و سناریوهای احتمالی
برای حل بحران به وجود آمده میان ایران و آمریکا چه باید کرد؟ آیا باید به جست و جوی یک راه حل دیپلماتیک پرداخت یا در سوریه، عراق یا حتی مستقیماً در خاک ایران این کشور را مورد حمله قرار داد؟ ترامپ در این رابطه چه کاری می تواند انجام دهد و [آقای] روحانی چه پاسخی می تواند بدهد. به نظر می رسد که ایران و آمریکا در یک قدمی جنگ در خلیج فارس قرار دهند.
چنانچه به نظر نمی رسد که آمریکا یا بهتر بگوییم رئیس جمهور و دستگاه دفاعی این کشور و نیز ایران به راستی خواستار شدت گرفتن تنش نظامی در این منطقه باشند، اما حوادث پیش آمده در هر دو جبهه باعث افزایش تنش میان دو طرف گردیده است.
تنگۀ هرمز نیز در کانون این درگیری قرار دارد. منطقه ای که نه تنها به لحاظ راهبردی و اقتصادی حائز اهمیت است بلکه در میان ایران و عربستان یعنی دو قدرتی که با یکدیگر نزاع دارند، قرار دارد.
در واقع سه سناریوی احتمالی وجود دارد. نخست اینکه آمریکا تصمیم بگیرد به منظور انتقام به سبب سرنگون ساختن پهباد، یک عملیات نظامی علیه ایران  به راه بیندازد تا از شدت بحران بکاهد و در کمترین زمان ممکن بار دیگر ثبات را برقرار سازد. در جبهۀ دیگر نیز در دیپلماسی بسته نیست. تهران احتمالاً  آمادگی خود را برای بازرسی های هسته ای اعلام داشته مشروط بر اینکه تحریم های آمریکا برداشته شوند. اما واشنگتن به سختی تن خواهد داد زیرا خواستار آن است که جمهوری اسلامی از برنامۀ موشک های بالستیک و دخالت در کشورهای همسایه مانند عراق، سوریه و یمن چشم پوشی کند.
از سوی دیگر آقای روحانی و همتای فرانسوی اش، مکرون بار دیگر تلفنی با هم صحبت کردند. آقای روحانی گفت که ایران تصمیم دارد درها را باز نگه دارد تا برجام را زنده نگه دارد. لیکن در عین حال از کشورهای اروپایی خواست به تلاش هایشان برای مقابله با تأثیرات شدید تحریم ها  بر جمهوری اسلامی سرعت بخشند.
سناریوی دوم بر پایۀ فرضیۀ ضرورت سیاسی یک اقدام انتقامجویانۀ نظامی استوار است. با یک حملۀ برق آسای هوایی علیه اهداف ایرانی در آن سوی مرزهای این کشور. پیش از این در ماه مه ترامپ اقدام به اعزام 1500 سرباز به این منطقه نموده بود این در حالی است که در این ساعات پنتاگون استقرار 500 سرباز در عربستان سعودی را مورد تأیید قرار داد.
سومین سناریو به راه انداختن حمله ای به خاک ایران و اهداف نظامی این کشور است تا پیامی سیاسی ارسال نماید. در این مرحله پاسخ تهران ممکن است عدم تحرک یا بستن تنگۀ هرمز باشد. تندروها در واشنگتن بر این راه حل پافشاری می کنند. از سوی دیگر دقیقاً بسته شدن تنگۀ هرمز باعث نگرانی بخش اعظم محافل اقتصادی و سیاسی در واشنگتن شده است.
این تنگه پیش از این در سال 88-1987 زمانی که ریگان در پاسخ به حمله به نفتکش ها دستور انجام یک سری حملات هوایی را علیه اهداف ایران صادر کرده بود، طعم جنگ را چشیده بود. «جنگ تانکرها» تلفات سنگینی در هر دو جبهه به بار آورده بود. در کاخ سفید مشاوران داناتر و نظامیانی که ماشین دفاعی اولین قدرت جهانی را به حرکت در می آورند، هنوز این موضوع را فراموش نکرده اند. البته در این چارچوب باید گفت که جنگ در روز 21 ژوئن یعنی زمانی که ترامپ اعلام کرده بود که حمله ای را ده دقیقه قبل از شروع لغو کرده بود، بسیار نزدیک شده بود. به هر حال این نشانه ای دال بر آن است که وقوع یک حمله فرضیه ای چندان دور از ذهن نیست.
منبع: اداره کل رسانه های خارجی

 

Corriere della Sera
LE TENSIONI    
Crisi Iran-Usa, i rischi dell’escalation e gli scenari possibili
Risoluzione diplomatica, attacco in Siria o in Iraq o direttamente su suolo iraniano: cosa può fare Trump e come può rispondere Rouhani
di Marta Serafini
20 luglio 2019 | 11:24
Lo Stretto di Hormuz e il vaso di Pandora
Gli Stati Uniti e l’Iran sembrano a un passo dalla guerra nel Golfo Persico, in un crescendo di tensioni (qui gli ultimi aggiornamenti nell’articolo di Guido Olimpio). E se né gli Stati Uniti – o meglio, il presidente e l’apparato della Difesa – né l’Iran sembrano davvero volere un’escalation militare, gli «incidenti» su entrambi i fronti stanno facendo aumentare la tensione tra le due parti. Al centro dello scontro, lo stretto di Hormuz, il capo Horn dei comandanti delle petroliere, e il corridoio di mare da cui solo nel 2018 sono transitati 21 barili di greggio al giorno, un quinto del consumo mondiale. Sempre da qui è transitato un quinto del gas naturale consumato in tutto il mondo. Ma non solo. Hormuz si trova anche sulla linea di faglia tra l’Iran e l’Arabia Saudita, due potenze ai ferri corti che si disputano la supremazia della regione. Per tutte queste ragioni e in seguito alla guerra economica dichiarata dagli Stati Uniti alla Repubblica islamica, portata avanti a colpi di sanzioni contro la sua industria petrolifera e le rituali minacce di chiusura dello stretto pronunciate da Teheran hanno posto nuovamente lo stretto al centro del conflitto. Secondo Le Monde, Hormuz è diventato «un vaso di Pandora» strategico e politico. In questo quadro il sabotaggio di diverse petroliere, imputato ai Guardiani della rivoluzione iraniana, l’abbattimento da parte di Teheran di un drone statunitense e la distruzione di un drone iraniano da parte della USS Boxer hanno fatto aumentare i timori che un incidente possa sfociare in uno scontro aperto.
La diplomazia e l’accordo sul nucleare
Di fatto sono tre gli scenari possibili. Il primo prevede che gli Stati Uniti decidano di non lanciare un’operazione militare contro l’Iran quale ritorsione per l’abbattimento del drone, nell’intento di depotenziare la crisi cercando nel minor tempo possibile di ritornare ad un quadro di stabilità. Anche sull’altro fronte infatti la porta della diplomazia non è chiusa (qui gli ultimi aggiornamenti nell’articolo di Giuseppe Sarcina) . Secondo il giornale britannico Guardian, Teheran si sarebbe detta disposta a sottoporsi a ispezioni più stringenti sul suo programma nucleare a patto che vengano revocate le sanzioni statunitensi. Ma Washington, difficilmente potrà acconsentire, siccome vuole che la Repubblica islamica rinunci al programma balistico e al coinvolgimento nei paesi vicini come Iraq, Siria e Yemen, dove è presente militarmente o a sostegno di altre milizie. D’altro canto il presidente iraniano Hassan Rouhani e il suo omologo francese Emmanuel Macron, che nelle ultime settimane si è messo alla testa degli sforzi diplomatici per cercare di salvare l’accordo sul nucleare del 2015, sono tornati a parlarsi al telefono per la seconda volta in meno di due settimane. L’Iran, ha affermato Rouhani, è deciso a «tenere tutte le porte aperte» per mantenere in vita l’intesa. Ma allo stesso tempo ha chiesto ai Paesi europei di «accelerare i loro sforzi» per contrastare gli effetti sulla Repubblica islamica delle pesantissime sanzioni varate dal presidente americano Trump dopo che, nel maggio del 2018, ha deciso di uscire dall’accordo. La reintroduzione delle sanzioni ha infatti fatto peggiorare drasticamente il quadro macroeconomico del paese: il 2018 si è chiuso in recessione, con un Pil in calo del 4%; le stime del Fondo monetario internazionale per il 2019 confermano la recessione e prevedono una caduta del Pil del 6%. La valuta iraniana, il rial, si è svalutata del 60% nel corso del 2018, mentre l’inflazione ha raggiunto la cifra record del 51,4% nell’aprile di quest’anno. Il giro di vite imposto da Washington sulle esportazioni di petrolio iraniano, con il mancato rinnovo delle esenzioni comunicato lo scorso aprile, sembra destinato a peggiorare ulteriormente il quadro: dal novembre 2018, quando le sanzioni Usa hanno rimosso circa 1,5 milioni di barili al giorno di greggio iraniano dal mercato, l’Iran avrebbe perso circa 10 miliardi di dollari di rendite petrolifere.
Ritorsione militare
Il secondo scenario è invece quello costruito sull’ipotesi della necessità politica di una ritorsione militare, attraverso a un raid aereo contro obiettivi iraniani al di fuori del territorio nazionale (in Siria, o Iraq, ad esempio), nell’ottica di dare una risposta a Teheran calmando l’animosità della politica interna a Washington, e sperando che questo non porti ad una reazione iraniana, generando anche in questo caso un rapido depotenziamento della crisi. Già il 24 maggio, il presidente Donald Trump aveva inviato 1.500 uomini di rinforzo nella regione mentre nelle ultime ore il Pentagono ha confermato lo schieramento di altri 500 soldati in Arabia Saudita, elementi che si vanno ad aggiungere ad un dispositivo robusto che comprende una formazione aeronavale guidata da una portaerei, caccia F22, bombardieri B 52, un velivolo speciale per tracciare i missili, unità d’assalto anfibio. Inoltre a metà maggio il Dipartimento di Stato americano ha ordinato a tutti i funzionari governativi impiegati nei servizi non urgenti di lasciare l’Iraq per minacce imminenti alle truppe Usa da parte delle milizie sciite presenti nel Paese appoggiate da Teheran.
Attacco diretto e rischi
Il terzo è invece quello di un attacco sul suolo iraniano, su obiettivi militari, nell’ottica di lanciare un forte segnale politico. La risposta di Teheran a questo punto potrebbe essere o l’inerzia o la chiusura dello Stretto. Per questa soluzione - un attacco sull’Iran - premono i falchi a Washington come il consigliere per la sicurezza nazionale John Bolton e il segretario di Stato Mike Pompeo. D’altro canto è proprio la chiusura dello Stretto a preoccupare di più la gran parte degli ambienti economici e politici a Washington. Lo Stretto ha conosciuto già un conflitto tra Usa e Iran quando Ronald Reagan, nel 1987-1988, lanciò una serie di raid aerei contro obiettivi iraniani in risposta agli attacchi alle petroliere. La “Tanker war” provocò perdite pesantissime su entrambi i fronti. Alla Casa Bianca i consiglieri più avveduti, i militari che muovono la macchina della Difesa della prima potenza mondiale, al di là dei due falchi Pompeo e Bolton, non lo hanno dimenticato. In questo quadro però la guerra è stata sfiorata il 21 giugno quando Trump ha annunciato di aver annullato un attacco 10 minuti prima. L’operazione era stata lanciata in rappresaglia per l’abbattimento del drone Usa. Segno dunque che un attacco non è un’ipotesi poi così remota.

پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید