• تاریخچه و ساختار اداره کل

آشنایی با اداره کل رسانه های خارجی
* تاریخچه
اداره کل رسانه های خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یکی از قدیمی ترین مجموعه های اداری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که سابقه برخی قسمت های آن حتی به دوره قاجار نیز می رسد. این اداره کل طی دهه سی هجری شمسی و با افزایش ورود خبرنگاران خارجی به کشور، نقش فعال تری به خود گرفت و فعالیت های آن منسجم تر شد.
این اداره کل تا پیش از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، وابسته به وزارت اطلاعات و جهانگردی بود و پس پیروزی انقلاب اسلامی، با ادغام دو وزارتخانه فرهنگ و هنر و اطلاعات و جهانگردی و تاسیس وزارت ارشاد اسلامی، به معاونت بین الملل این وزارتخانه ملحق شد.
در سال ١٣٦٨و با تاسیس معاونت مطبوعاتی و تبلیغاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این اداره کل از مجموعه ادارات کل معاونت بین الملل جدا و به معاونت جدیدالتاسیس پیوست.
نام این اداره کل طی سالیان گذشته بارها دچار تغییراتی شده است که مهم ترین آنها اداره اطلاعات، اداره تبلیغات خارجی، اداره کل روابط خارجی، اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی و نهایتا اداره کل رسانه های خارجی می باشد.

ساختار اداره کل رسانه های خارجی
اداره کل رسانه های خارجی شامل دو معاونت به شرح ذیل می باشد:
• معاونت امور رسانه های خارجی
• معاونت امور خبرنگاران خارجی

مجوزهای کلی که توسط اداره کل رسانه های خارجی صادر می شود، عبارت اند از:
١- مجوز تاسیس نمایندگی های رسانه های خارجی
٢- مجوز فعالیت رسانه ای نمایندگان رسانه های خارجی
٣- مجوز ورود مطبوعات و کالاهای چاپی به کشور
الف - معاونت امور رسانه های خارجی
این معاونت دارای چهار بخش شامل اداره هماهنگی و نظارت بر ورود مطبوعات، واحد رصد و ترجمه، واحد بانک مقالات و رسانه ها، و واحد پردازش و تحلیل، به شرح ذیل می باشد:
١ - اداره هماهنگی و نظارت بر ورود مطبوعات: این اداره وظیفه صدور مجوز ورود و توزیع نشریات و کالای چاپی و نظارت بر موسسات مطبوعاتی واردکننده نشریات خارجی و موافقت و نظارت بر فعالیت شرکت های حمل و نقل سریع واردکننده اوراق و اسناد بهادار می باشد.
در حال حاضر موسسات زند و نشرآوران و جی تی آی و شرکت های دی اچ ال، فرادریاها، بارآرا، و تی ان تی با موافقت این اداره کل اقدام به وارد کردن نشریات و یا اوراق و اسناد چاپی می نمایند. همچنین نظارت کلی بر عملکرد اداره کل فرهنگ و ارشاد سایر استان ها در زمینه ترخیص نشریات خارجی از مبادی ورودی به عهده اداره کل رسانه های خارجی است.
2- واحد رصد و ترجمه: مترجمین این واحد در حوزه های رسانه های امریکا و اروپا، آسیا، اقیانوسیه، افریقا، خاورمیانه و کشورهای عربی به بررسی و رصد روزانه محتوای بیش از سیصد روزنامه، مجله و پایگاه اینترنتی از ٢٠ کشور جهان به زبان های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، ایتالیایی، عربی، روسی، ژاپنی و ترجمه مطالب منتشره از سوی آنها می پردازند که حاصل فعالیت آنها در سایت و کانال :

 

www.tarjomanrooz.ir
http://foreignmedia.farhang.gov.ir

@pressarticles

قابل مشاهده است.
اهم مطالب مورد رصد و ترجمه همکاران این واحد در سه بخش :
الف – مطالب مربوط به ایران
ب – مطالب مربوط به جهان
ج – مطالب ویژه
می باشد.
این مطالب با اولویت موضوعات مربوط به ج.ا.ا ، همسایگان ج.ا.ا ، جهان اسلام، رویدادهای فرهنگی، منطقه خاورمیانه، و سایر رویدادهای سیاسی مهم جهان رصد، انتخاب، ترجمه و در سایت اداره کل واسپاری می گردند.
3- بانک مقالات و رسانه ها: بانک اطلاعات معاونت رسانه ای شامل دو بانک ترجمه مقالات و رصد می باشد که مرکز نگهداری و پردازش کلیه مطالبی است که توسط کارشناسان رصد و ترجمه و پردازش و تحلیل تهیه می شود. این بانک ها با نظام پردازش اطلاعات منحصر به فرد خود، از باارزش ترین بانک های اطلاعاتی خبری در کشور محسوب می شود و آماده است تا داشته های خود را در اختیار پژوهشگران قرار دهد. تا پایان بهمن ماه ١٣٩6 بیش از ١15 هزار مقاله ترجمه شده از بیش از سیصد عنوان نشریه خارجی در بانک مقالات این واحد و بیش از ٢2٠٠ گزارش در بانک رصد این واحد ذخیره گردیده است.
4- واحد پردازش و تحلیل رسانه ها : کارشناسان این واحد روزانه به بررسی عملکرد رسانه های خارجی پرداخته و آن را تحلیل و روزانه بولتن هایی از اخبار رسانه های خارجی تهیه می نمایند. بولتن رویدادهای خاص مرتبط با وقایع مهم روز نیز به صورت موردی تهیه و برای مسئولین ذیربط ارسال می گردد.
ب - معاونت امور خبرنگاران خارجی
این معاونت در دهه سی هـ . ش ابتدا به صورت دائره خبرنگاران خارجی و تحت نظارت اداره اطلاعات تاسیس شد. در سال ١٣٤٢ با تاسیس وزارت اطلاعات و تغییر نام اداره اطلاعات به اداره تبلیغات خارجی ، دایره خبرنگاران خارجی همچنان از زیرمجموعه های این اداره محسوب می شد. در سال ١٣٤٥ با ارتقای اداره تبلیغات خارجی به اداره کل روابط خارجی، این دایره نیز به سطح اداره ارتقاء یافت. اداره خبرنگاران خارجی، در سال ١٣٥٣ پس از ادغام سازمان جلب سیاحان و وزارت اطلاعات و تاسیس وزارت اطلاعات و جهانگردی، به اداره امور نمایندگان وسایل ارتباط جمعی و پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی به اداره امور خبرنگاران و دفاتر رسانه های خارجی تغییر نام یافت. در ساختار جدید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ١٣٩٢ و با ایجاد پست معاونت امور خبرنگاران خارجی، این اداره، اصلی ترین بخش این معاونت محسوب می شود که شامل واحد های ذیل می باشد:
واحد روادید مطبوعاتی و سامانه پژواک
واحد پذیرش، صدور کارت خبری و پروانه فعالیت
واحد هماهنگی و اطلاع رسانی برنامه های دولتی و عمومی
واحد مکاتبات اداری و امور اقامتی
واحد بانک اطلاعاتی خبرنگاران (رایورز) و بایگانی اسناد
واحد موافقت نامه های فرهنگی و تبادلات رسانه ای

اهم وظایف معاونت امور خبرنگاران خارجی
١- بررسی های لازم جهت صدور اجازة تأسیس، نمایندگی های رسانه‌های خارجی
٢- صدور اجازة فعالیت برای خبرنگاران و عوامل خبری (ایرانی و خارجی) رسانه های خارجی در کشور طبق مقررات مربوطه
٣- بررسی و صدور مجوز روادید مطبوعاتی برای نمایندگان غیر ایرانی رسانه های خارجی
٤- اجازه صدور پروانه اقامت و تمدید آن و صدور و تمدید روادید چند بار ورود
5- بررسی و پژوهش خبرنگاران
6- ارسال پیام های خبری وزارت خانه ها و سازمان های دولتی و عمومی برای نمایندگان رسانه های خارجی
٧- نظارت بر موسسات خدمات رسانی به نمایندگان رسانه های خارجی
٨- بررسی تفاهم نامه ها و برنامه مبادلات رسانه ای ج.ا.ا با سایر کشورها
9- تبادلات رسانه های داخلی با رسانه های سایر کشورها
10- همکاری در برگزاری تورهای خبری داخلی با حضور نمایندگان رسانه های خارجی